Temel Veritabanı Kavramları

SQL (Yapısal Sorgulama Dili)  SQL, yani Structered Query Language(Yapısal Sorgulama Dili) tüm ilişkisel veritabanlarında standart olarak kullanılan bir dildir. SQL dili veritabanı ile kullanıcı arasındaki iletişimi sağlar. Bu dil aracılığıyla hazırladığımız sorguları kullanarak veriler üzerinde bütün işlemlerimizi gerçekleştirebiliriz. T-SQL (Transact SQL)  T-SQL, Transact SQL adı verilen bir SQL dilidir. SQL dilinin Microsoft SQL Server (MSSQL) üzerinde kullanılan sürümüdür. Daha iyi performans sağlaması için SQL dili üzerine eklentiler ve fonksiyonlar eklenerek oluşturulmuştur. Bu dil sayesinde kullanıcı, veritabanı ile birebir uğraşmaksızın, sadece sorgular yazarak veritabanı üzerinde işlemler yapabilir , veritabanından gelen sonuçları program veya bir web sayfası üzerinde görüntüleyebilir. T-SQL İfade Tipleri  T-SQL içerisinde 3 farklı ifade tipi bulunmaktadır. -Veri Tanımlama Dili (Data Definition Language)  -Veri Kontrol Dili (Data Control Language)  -Veri İşleme Dili (Data Manipulation Language)  Veri Tanımlama Dili  Veritabanında nesneler oluşturmak için gerekli olan ifadeleri sağlamaktadır. Bu ifadeler, veritabanı veya tablo gibi yeni bir nesnenin oluşturulması, var olan nesne üzerinde değişiklikler yapılması veya nesnenin yok edilmesi için kullanılır. Üzerinde işlem yapılan nesnenin ne gibi özellikleri ve alanları olacağı bu ifadeler içerisinde belirlenir. T-SQL dilinde 3 adet veri tanımlama ifadesi bulunmaktadır. Bunlar: - CREATE  - ALTER  - DROP  İfadeleridir. CREATE nesne oluşturmak, ALTER var olan bir nesne üzerinde değişiklikler yapmak, DROP ise varolan bir nesneyi kaldırmak için kullanılmaktadır. CREATE  Veritabanı üzerinde nesne oluşturmak ya da tanımlamak için kullanılan komuttur. Oluşturulacak nesnenin özelliklerine göre farklı parametreler alabilmektedir. Genel kullanımı şu şekilde olmaktadır: CREATE NESNETİPİ Nesne Adı (Nesneye ait gerekli tanımlamalar)  Aşağıda CREATE ifadesi için bir örnek bulunmakta. CREATE DATABASE ROki ON ( NAME = Cw, FILENAME = ‘C:\\\\\\cw.mdf’, SIZE = 4mb, MAXSIZE = 10mb, FILEGROWTH = 1mb )  Yukarıdaki örnekte Cw adında yeni bir veritabanı oluşturuyoruz. ON ( ) kısmında oluşturulan veritabanın özellikleri belirleniyor. NAME değeri ile oluşan birincil veritabanı adını, FILENAME değeri ile veritabanı dosyasının nereye ve ne isimle yazılacağını, SIZE değeri ile dosyanın başlangıçta diskte ne kadar yer kaplayacağı, MAXSIZE ile dosyanın diskte en fazla ne boyuta kadar büyüyebileceği, FILEGROWTH ile de dosyanın ne kadarlık boyutlarla büyüyeceği belirlemektedir. !! Sadece CREATE DATABASE Cw ifadesini kullanarak da Cw isimli bir veritabanı oluşturabiliriz. Bu durumda oluşturacağımız veritabanı sistem tarafından atanmış olan varsayılan ayarlamaya göre oluşturulacaktır. !!  ALTER  Varolan bir nesne üzerinde değişiklikler yapmak için kullanılır. CREATE komutunda olduğu gibi değiştireceği nesneye göre farklı parametreler alabilmektedir. Kullanımı şu şekildedir: ALTER NESNETIPI Nesne Adı Yapılacak Değişiklik Aşağıda ALTER ifadesi için bir örnek bulunmakta. ALTER TABLE Uyeler ALTER COLUMN kAdi NVARCHAR(30) NOT NULL Bu örnekte Uyeler adlı tablonun kAdi adlı sütununa girilen verinin NVARCHAR(30) değerinde ve boş olmaması için gerekli değişiklik yapılmıştır. DROP  Veritabanındaki herhangi bir nesneyi silmek için kullanılır. Silinen nesne ile ilgili olarak içerisinde tuttuğu tüm bilgiler de silinmektedir. Örneğin bir tablo silindiğinde içerisindeki tüm bilgiler de veritabanından silinecektir. Kullanımında dikkat edilmesi gereken bir sorgu ifadesidir. Kullanımı aşağıdaki gibidir: DROP NESNETIPI Nesne Adı Aşağıdaki örnekde DROP ifadesi kullanılarak varolan tabloların nasıl silineceği gösterilmiştir. Öncelikle yeni veritabanı oluşturalım ve daha sonra bu veritabanını silelim. CREATE DATABASE TestVeritabani GO DROP DATABASE TestVeritabani Yukarıdaki ifade ile TestVeritabani adında bir veritabanı oluşturduk. GO komutu öncelikle CREATE DATABASE TestVeritabani sorgusunun çalışmasını sağlar. !! GO ifadesi bir sorguyu çalıştır anlamında kullanılmaktadır. Yukarıdaki sorguda iki farklı sorgu cümlesi bulunmaktadır ve buradaki ikinci cümlenin çalışabilmesi için öncelikle TestVeritabani isimli bir veritabanı oluşturulması gereklidir. GO ifadesi önce ilk sorgunun çalışmasını sağlamaktadır. !!  DROP DATABASE ifadesi ile TestVeritabani isimli veritabanı silinmektedir.

Veri Kontrol Dili (Data Control Language)  T-SQL’de veri kontrol ifadeleri veritabanı üzerindeki kullanıcılara ve rollere yetki vermek için kullanılmaktadır. T-SQL’de 3 adet veri kontrol komutu bulunmaktadır. Bu komutları şöyle sıralayabiliriz: GRANT  Kullanıcıya veritabanına erişebilmesini veya T-SQL ifadeleri çalıştırabilmesini sağlayacak yetkileri verir. DENY  Kullanıcının belirli bir alana erişimini engellemek veya belirli T-SQL ifadelerini çalıştıramamasını sağlamak amacıyla kullanılır. REVOKE  Daha önceden GRANT veya DENY ile verilmiş yetki veya engelleri kaldırmak için kullanılır. !! Veri kontrol ifadelerini çalıştırabilmek için veritabanına bağlı olan kullanıcının sysadmin, dbcreator, db_owner veya db_securityadmin rollerinden birine sahip olması gerekmektedir. !!  Veri İşleme Dili (Data Manipulation Language)  Veri işleme ifadeleri, veritabanı üzerinde depolanan veriler üzerinde yapılması gereken işlemler için kullanılan ifadelerdir. Veri seçme/getirme, veri ekleme, veri güncelleme ve veri silme gibi işlemlerin yapılmasını sağlarlar. Toplam 4 adet veri işleme ifadesi bulunmaktadır. - SELECT  - INSERT  - UPDATE  - DELETE  İsimlerinden de anlaşılacağı gibi, SELECT tablolardan veri seçme/getirme işlemini, INSERT tablolara veri ekleme işlemini, UPDATE varolan veriler üzerinde değişiklik yapma , güncelleme işlemini, DELETE ise varolan verilerin silinmesi işlemini gerçekleştirmektedir. SELECT  Bir tablo içerisindeki verilerin tamamını getirir veya belirli şartlara göre bir kısmını filtreleyerek seçme işlemlerini gerçekleştirir. Genel kullanımı aşağıdaki gibidir: SELECT SeçilecekAlan1, SeçilecekAlan2 … FROM TabloAdı Örnek Kullanım: SELECT userID, userName FROM Cw Bu örnekte Roki tablosundan userID ve userName bilgilerinin tamamı elde edilebilir. INSERT  Bir tablo içerisine yeni bir veri eklemek için kullanılır. Genel kullanımı aşağıdaki gibidir: INSERT INTO TabloAdı (VeriEklenecekAlan1, VeriEklenecekAlan2, … ) VALUES (EklenecekDeğer1, EklenecekDeğer2, …) Örnek olarak şu sorguyu verebiliriz: INSERT INTO Roki (userID, userName, password) VALUES (10, ‘RokieOnly’, 12345)  Burada dikkat edilmesi gereken nokta, VALUES değerlerini girerken sayılarda herhangi bir işaretleme yapmıyoruz. Fakat herhangi yazı ifadesi girerken tek tırnak içerisine alınmalıdır.(‘…’) UPDATE  Bir tablo içerisinde bulunan verilerin değiştirilmesi için kullanılır. Genel kullanımı aşağıdaki gibidir: UPDATE TabloAdı Set GuncellenecekAlan1 = YeniVeri1, GuncellenecekAlan2 = YeniVeri2 WHERE Koşul veya Koşullar Örnek kullanım : Roki tablosunda userName değeri ‘RokieOnly’ olan kullanıcının userID’sini 25 olarak güncelleyelim. UPDATE Roki Set userID = 25 WHERE userName = ‘RokieOnly’ !! Burada ki WHERE ifadesini ilerde daha detaylı inceleyeceğiz. !!  DELETE  Tablo içerisinde bulunan bir kaydı veya kayıtları silmek için kullanılır. Genel kullanım şekli aşağıdaki gibidir: DELETE FROM TabloAdı WHERE Koşul veya Koşullar Örnek kullanım: Roki tablosunda userID’si 25 olan kaydı silelim. DELETE FROM Roki WHERE userID = 25